Maak komaf met armoede

De armoedecijfers verbeteren, maar kinderarmoede blijft achter. Zo groeit 12,1%, of 1 op de 8 kinderen tussen 0 en 3 jaar, op in armoede en dat cijfer daalt al drie jaar op rij niet meer. Met het Groeipakket heeft de Vlaamse Regering een krachtig instrument in handen om deze cijfers om te keren. Raak dus niet aan de kinderbijslag en versterk juist de sociale toeslagen.

Alle beleidswensen rond tewerkstelling ten spijt tonen de cijfers dat het afnemen van de werkloosheidsuitkeringen vooral zware negatieve gevolgen hebben voor het inkomen en de bestaanszekerheid van mensen. Het systematisch wegduwen van mensen naar bijstand of in de vergeetput zal armoede enkel vergroten én legt meteen een hypotheek op de toekomstige arbeidsmarkt. Als werk echt een prioriteit is, moet het beleid de nadruk leggen op de creatie van duurzame werkplekken.

Een sterk en onafhankelijk middenveld is geen luxe, maar een voorwaarde voor een democratische en solidaire samenleving. Verenigingen waar mensen in armoede het woord nemen, brengen stemmen binnen die anders te vaak ongehoord blijven. Wie armoede wil bestrijden, moet niet over mensen spreken, maar mét mensen.

Langdurig zieken terug naar werk begeleiden, moet vertrekken vanuit een oprechte bekommernis om wie ziek is, niet louter als een besparingsoperatie. Een goede begeleiding en zorgen voor werkbaar werk zijn hierin essentieel en vergen een inspanning van alle actoren, ook de werkgevers.

Uit de Armoedebarometer blijkt dat armoede hardnekkig is: wie arm is, blijft dat vaak, en wie arm opgroeit, wordt het vaak ook. Wie geboren is buiten de EU loopt in Vlaanderen bijna drie keer meer risico op armoede of sociale uitsluiting. Bij kinderen van wie de moeder geen Belgische nationaliteit had bij de geboorte, loopt de kansarmoede op tot 27 procent, meer dan het dubbele van het Vlaamse gemiddelde. Dat is geen eenmalige tegenslag, maar een systeem dat mensen op hun plaats houdt. Een regering die daar geen antwoord op geeft en tegelijk de belangenbehartiging van mensen met een migratieachtergrond uit haar beleid schrapt, kiest ervoor om die armoede te bestendigen.

Armoede is geen individueel falen, maar het gevolg van structurele uitsluitingsmechanismen. Een doeltreffend armoedebeleid vraagt daarom een ommekeer: van wantrouwen en controle naar toegankelijke dienstverlening en automatische rechtentoekenning. Met het middenveld slaan we een cruciale brug tussen signalen van burgers en de inspanningen van overheden.

Een solidaire samenleving mag iets van mensen verwachten, maar moet altijd een menswaardig leven garanderen. Door steeds meer voorwaarden in te bouwen, verdwijnt die garantie. Wat helpt? Goede sociale begeleiding en vertrouwen. Wat werkt niet? Sancties. Die zorgen voor stress, duwen mensen naar slecht betaalde en onzekere jobs, en houden hen gevangen in kwetsbaarheid.

Meer dan 200.000 huishoudens wachten op een sociale woning. Voor hen staat niet alleen een woning op het spel, maar ook de kans op een stabiel, menswaardig leven.

Het recht op Verhoogde Tegemoetkoming (VT) is een essentieel onderdeel van armoedebestrijding. Het zorgt ervoor dat ziek worden niet arm maakt. Daarom mogen de inkomensgrenzen niet naar omlaag. Tegelijk is VT niet bedoeld voor wie een stuk van zijn inkomsten buiten beeld houdt. Dat moet en kan aangepakt worden met een simpele, transparante vermogenstoets.

Onderwijs zou sociale ongelijkheid moeten verminderen, maar in Vlaanderen blijft de socio-economische achtergrond van leerlingen sterk bepalend voor hun schoolloopbaan.

De eerste cijfers tonen geen succesvolle activering, maar een massale verschuiving naar het leefloon en een groot gat in het sociaal vangnet. Mensen uit een uitkering duwen is eenvoudiger dan duurzame kansen organiseren. Activering is pas een hefboom uit armoede als er begeleiding, passend werk en een menswaardig inkomen tegenover staan.

Het eenzijdige activeringsbeleid en het misplaatste culpabiliseringsverhaal bestrijden de mensen in armoede, niet de armoede.

De Armoedebarometer brengt cijfers over inkomen, werk, wonen, onderwijs en gezondheid samen. Daardoor zien we hoe problemen elkaar versterken: wie zijn inkomen verliest, krijgt vaak ook moeilijker toegang tot een woning, zorg en kansen voor zijn kinderen. Armoede bestrijden vraagt beleid dat die samenhang ziet en mensen zekerheid geeft.